Przemysł stoi obecnie przed wieloma wyzwaniami. Ze względu na zaostrzone przepisy prawne i wartości graniczne przedsiębiorstwa są zmuszone do intensyfikacji działań na rzecz redukcji emisji lub ograniczenia spalin w swoich instalacjach, aby zmniejszyć swój śladwęglowy. Dekarbonizacja jest tutaj kluczowym pojęciem, które ma na celu produkcję przyjazną dla środowiska, gospodarkę o obiegu zamkniętym i efektywność energetyczną, a także zmniejszenie emisjiCO₂w gazach procesowych.
Wessel-Umwelttechnik jest wiodącym dostawcą ekologicznych rozwiązań i technologii, które pomagają przedsiębiorstwom z różnych branż i gałęzi przemysłu w redukcji emisji i wypełnianiu ich zobowiązań w zakresie ochrony środowiska. Wstaw krótki akapit dotyczący zastosowania, gdy tylko zostanie ustalone, w jakiej formie zostanie zrealizowany kalkulator.
![[Translate to Polnisch:] CO2 Werte berechnen](/fileadmin/Wessel_images/unternehmen/unternehmen_bilder/co2-werte-rechnen.jpg)
Dekarbonizacja oznacza zmniejszenie śladuwęglowegoz długoterminowym celem, aby od 2045 r. w Niemczech (a od 2050 r. na całym świecie) nie emitować już gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla, w wyniku działalności gospodarczej. W pojęciu dekarbonizacji znajduje się słowo „karbon”, które oznacza węgiel. Węgiel przedostaje się do atmosfery głównie w wyniku spalania paliw kopalnych i przyczynia się do zmian klimatu poprzez efekt cieplarniany. Dekarbonizacja ma na celu znaczne ograniczenie stosowania paliw powodujących duże emisje oraz wzmocnienie produkcji neutralnej dla klimatu.
Aby osiągnąć dekarbonizację, należy podjąć różne działania. Obejmują one wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, takich jak energia słoneczna, wiatrowa i wodna, poprawę efektywności energetycznej w budynkach i zakładach przemysłowych, a także promowanie elektromobilności i ekologicznych środków transportu. Również wykorzystanie paliw niskoemisyjnych, takich jak wodór i biomasa, oraz wprowadzenie odpowiednich technologii wychwytywania dwutlenku węgla w zakładach przemysłowych i elektrowniach mają przyczynić się do dekarbonizacji.
Przemysł jest prawnie zobowiązany do znacznego ograniczenia emisjiCO₂już do 2030 roku. Środki te dotyczą również oczyszczania gazów procesowych, zanim zostaną one uwolnione do środowiska. Istnieją różne rozwiązania, które przyczyniają się do dekarbonizacji i oczyszczają powietrze wywiewane oraz spaliny w taki sposób, aby osiągnąć wartości czystości gazu zgodne z wytycznymi TA Luft.
Na przykład firma Wessel-Umwelttechnik pracuje nad wieloma różnymi technologiami, które pomagają w osiągnięciu tego celu. Należą do nich między innymi:
Biologiczne oczyszczanie powietrza wywiewanego za pomocą biofiltrów i biofiltrów BIOCAT powoduje podczas pracy najmniejsze emisje CO₂i innych emisji wtórnych. O ile składniki spalin i powietrza wywiewanego są rozpuszczalne w wodzie i biodostępne, ten rodzaj oczyszczania powietrza wywiewanego i spalin stanowi doskonałą możliwość wsparcia przedsiębiorstw w realizacji wytycznych dotyczących ochrony klimatu.
Najpóźniej od czasu podpisania porozumienia klimatycznego z Paryża w 2015 r., które zostało przyjęte w następstwie protokołu z Kioto, wiele państw i przedsiębiorstw zobowiązało się do dekarbonizacji. Zgodnie z podjętymi decyzjami kraje mają w ramach swoich krajowych możliwości podejmować krótko- i długoterminowe działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, aby do 2030 r. znacznie zminimalizować emisje gazów cieplarnianych. Ponadto najpóźniej do 2050 r. sektory przemysłowe poszczególnych państw mają osiągnąć neutralność klimatyczną.
Również niemieckie ustawodawstwo postawiło sobie za cel wniesienie wkładu w globalną dekarbonizację, a nawet osiągnięcie gospodarki neutralnej klimatycznie do 2045 roku. Ogólnie rzecz biorąc, w Niemczech istnieje wiele krajowych ustaw i rozporządzeń związanych z niezbędną ochroną klimatu, dotyczących różnych sektorów i mających na celu umożliwienie osiągnięcia celów porozumienia klimatycznego z Paryża. Należą do nich:
Ustawa o ochronie klimatu (KSG): Ustawa ta została uchwalona w 2019 roku i przewiduje, że Niemcy osiągną neutralność klimatyczną do 2045 roku. Ustawa określa wiążące cele w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w różnych sektorach i zobowiązuje rząd federalny do ich realizacji.
Ustawa o energii odnawialnej (EEG): EEG to ważna ustawa mająca na celu wspieranie energii odnawialnej w Niemczech. Nakłada ona wymóg, aby określona część energii elektrycznej w sieci pochodziła ze źródeł odnawialnych, takich jak energia wiatrowa, słoneczna i biomasa. Ma to na celu przyspieszenie transformacji energetycznej i wspieranie dekarbonizacji.
Handel uprawnieniami do emisji: Od 2005 r. w UE funkcjonuje system handlu uprawnieniami do emisji, który ma na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w przemyśle i sektorze energetycznym. Przedsiębiorstwa muszą kupować uprawnienia za każdą tonę CO₂, którą emitują. Stwarza to zachętę do redukcji emisji i przyspieszenia dekarbonizacji.
Ustawa o efektywności energetycznej budynków (GEG): GEG reguluje efektywność energetyczną budynków i przewiduje, że od 2021 r. nowe budynki muszą być niemal neutralne dla klimatu. Również istniejące budynki muszą być stopniowo poddawane renowacji energetycznej, aby przyczynić się do dekarbonizacji.
Krajowy plan działania na rzecz efektywności energetycznej (NAPE): NAPE to plan działania rządu federalnego mający na celu zwiększenie efektywności energetycznej w różnych obszarach, w tym w przemyśle, budownictwie i transporcie. Zawiera on konkretne cele i środki służące dekarbonizacji i zmniejszeniu zużycia energii.
Przemysł jest uważany za jednego z głównych sprawców nadmiernej emisjiCO₂i dlatego odgrywa kluczową rolę w dekarbonizacji. W Niemczech przemysł jest jednym z filarów dobrobytu. Jednocześnie odpowiada on za około 24% emisji gazów cieplarnianych (stan na 2021 r.) w Niemczech. Głównymi emitentami są przemysł hutniczy, cementowy i chemiczny.
W szczególności branże energochłonne, takie jak przemysł stalowy, muszą w najbliższym czasie przejść na nośniki energii neutralne dla klimatu, aby osiągnąć docelowy wskaźnik dekarbonizacji. Unikanie emisji związanych z procesami produkcyjnymi stanowi kolejne duże wyzwanie dla przemysłu.
W drodze do neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych ustawa o ochronie klimatu (KSG) wyznacza ambitne cele dla niemieckiego sektora przemysłowego. Emisje gazów cieplarnianych (w tym CO₂) mają spaść do 2030 r. do 118 mln ton. Oznacza to redukcję o jedną trzecią w porównaniu z rokiem 2021.
Od czasu uchwalenia KSG udało się już osiągnąć znaczne oszczędności dzięki różnym działaniom na rzecz efektywności. Dotychczasowe podejścia i instrumenty wsparcia nie wystarczają jednak, aby osiągnąć cele klimatyczne w sposób zrównoważony i trwały. Konieczna jest tutaj fundamentalna transformacja przemysłowych procesów produkcyjnych.
Ogólnie rzecz biorąc, redukcja emisji gazów cieplarnianych, w tym CO₂jako głównego szkodliwego czynnika, w ramach dekarbonizacji musi odbywać się w trzech obszarach, tzw. zakresach:
Zakres 1: Redukcja emisji gazów cieplarnianych we własnym przedsiębiorstwie poprzez ograniczenie zużycia paliw kopalnych oraz emisji spalin
Scope 2: redukcja emisji pośrednich przez dostawców energii przedsiębiorstwa
Scope 3: Redukcja emisji pośrednich w łańcuchach dostaw przed i po
Istnieje wiele rozważań dotyczących dekarbonizacji. Trwają prace nad technologiami, które pozwolą skutecznie usunąć z atmosfery tyle CO2, aby przywrócić jej zdrowy poziom. Usunięty dwutlenek węgla ma być następnie składowany np. w warstwach skalnych lub na dnie morskim. Inne podejścia zakładają uwolnienie CO2do określonych zastosowań. Istnieje na przykład pomysł, aby odfiltrowany gaz cieplarniany przekształcić m.in. w paliwo lotnicze – kerosen. Podejścia te są jednak nadal dalekie od praktycznego zastosowania i obecnie nie odgrywają żadnej roli w dekarbonizacji.
Kolejnym działaniem byłoby zapobieganie powstawaniu CO₂ spowodowanemu przez człowieka poprzez efektywną gospodarkę o obiegu zamkniętym. Wymaga to jednak wiele pracy nad nowymi technologiami, a przede wszystkim zmiany sposobu myślenia w niemal wszystkich obszarach życia i przemysłu.
Niektóre rozwiązania są obiecujące lub są już wdrażane. Należy do nich między innymi kompensacja emisjiCO₂. W tym przypadku w centrum uwagi znajduje się nie tyle unikanie lub redukcja emisji CO₂, co właśnie kompensacja poprzez inwestowanie w projekty klimatyczne za każdą jednostkę dwutlenku węgla. Mogą to być na przykład projekty zalesiania lub projekty badawcze dotyczące przyszłościowych technologii chroniących klimat.
Jednym ze sposobów na zmniejszenie śladu węglowego jest np. zastąpienie paliw kopalnych oraz przejście na produkcję bez wykorzystania gazu ziemnego. Również odzysk energii może przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii, a tym samym emisji. Oprócz aspektów ekologicznych przejście na technologie zrównoważone prowadzi do oszczędności kosztów, ponieważ dzięki mniejszemu zużyciu energii spadają również koszty energii.
Przemysł może poprawić swoją efektywność energetyczną poprzez optymalizację procesów produkcyjnych, wdrażanie energooszczędnych technologii i urządzeń oraz wykorzystanie ciepła odpadowego i ścieków z produkcji.
Dzięki wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, takich jak energia wiatrowa, słoneczna czy geotermalna, można częściowo lub nawet całkowicie zaspokoić zapotrzebowanie na energię elektryczną, jednocześnie zmniejszając emisję dwutlenku węgla.
Przejście na paliwa niskoemisyjne, takie jak wodór i biomasa, to kolejny sposób na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, takich jak CO2. Odejście od paliw kopalnych to już ważny krok w kierunku dekarbonizacji przemysłu.
Obiecujące jest skupienie się na gospodarce o obiegu zamkniętym. W tym modelu powstające odpady są wykorzystywane jako surowce, co pozwala poprawić efektywność wykorzystania zasobów. W przypadku gospodarki o obiegu zamkniętym w 100% niewiele lub w ogóle nie powstawałoby nowego CO2.
W niektórych sektorach przemysłu całkowita dekarbonizacja nie jest jeszcze możliwa. Niemniej jednak również w tym przypadku istnieje możliwość stopniowego zbliżania się do celu neutralności klimatycznej do 2045/2050 r. Oprócz stosowania ekologicznych paliw istotne znaczenie mają przede wszystkim technologie redukujące emisjęCO₂ w zakresie wentylacji wywiewnej i spalin.
Istnieje wiele programów wsparcia dla przemysłu, które pomagają przedsiębiorstwom we wdrażaniu technologii i rozwiązań przyjaznych dla środowiska.
Programy te są realizowane na szczeblu federalnym, na przykład przez Federalne Ministerstwo Gospodarki i Klimatu (BMWK). Dofinansowaniu podlegają projekty w sektorze przemysłów energochłonnych, których emisje gazów cieplarnianych wynikające z procesów produkcyjnych są obecnie, przy obecnym stanie techniki, niemożliwe do uniknięcia lub bardzo trudne do uniknięcia. Dzięki dotacjom emisje te mają zostać w znacznym stopniu i trwale zredukowane. Środki finansowe przeznaczone są zarówno na badania i rozwój, testy i demonstracje, jak i na inwestycje w innowacyjne technologie ochrony klimatu. Beneficjentami są w szczególności gałęzie przemysłu o wysokiej emisji dwutlenku węgla, takie jak hutnictwo stali, przemysł chemiczny, cementowy, wapienniczy oraz metali nieżelaznych.
Istnieją również regionalne programy wsparcia, które różnią się w zależności od kraju związkowego. Warto zapytać właściwy organ krajowy lub lokalną izbę przemysłowo-handlową o możliwości dostępne w miejscu siedziby własnego przedsiębiorstwa.
